Paslanmayan poladı xüsusi edən əsas element xromdur. Adətən onun tərkibində 10–20% xrom olur. İnsanlar paslanmayan poladı çox sevirlər, çünki o, asanlıqla paslanmır. Əslində, o, yumşaq poladdan təxminən 200 dəfə daha korroziyaya davamlıdır.
Paslanmayan polad beş əsas növə bölünür:
Austenitik poladlar ən çox istifadə olunan paslanmayan polad növüdür. Onlar qida emalı avadanlıqları, mətbəx əşyaları və tibbi cihazlarda geniş istifadə olunur. Austenitik paslanmayan poladlar qaynaq üçün çox uyğundur.
Bu qrup müxtəlif kateqoriyalara bölünür: xrom-nikel (300 seriyası), manqan-xrom-nikel-azot (200 seriyası) və xüsusi ərintilər.
Austenitik poladlar maqnit xüsusiyyətinə malik deyil. Onlar istiliklə sərtləşdirilə bilmir.
Ferritik poladların tərkibində az miqdarda nikel, 12–17% xrom və aşağı karbon olur. Onlara həmçinin molibden, alüminium və titan kimi elementlər əlavə oluna bilər.
Ferritik poladlar asan formalaşdırılır və əyilə bilir. Yüksək temperaturda çox möhkəm olmurlar. 409 və 405 kimi ferritik növlər maqnitlidir.
Onlar istiliklə sərtləşdirilə bilmir, yalnız soyuq deformasiya ilə möhkəmləndirilə bilər
Martensitik poladların tərkibində 11–17% xrom, az miqdarda nikel və 1.2%-ə qədər karbon olur. Karbon miqdarı onların formalaşdırılmasına və qaynaq qabiliyyətinə təsir edir.
403, 410, 410NiMo və 420 kimi martensitik poladlar maqnitlidir. Bu növ poladlar istilik emalı ilə sərtləşdirilə bilər.
Bıçaqlar, kəsici alətlər, stomatoloji və cərrahi avadanlıqlarda geniş istifadə olunur.
Dupleks paslanmayan poladlar əsasən sənaye zavodlarında və boru sistemlərində istifadə olunur. Onların tərkibində 22–25% xrom, təxminən 5% nikel, həmçinin molibden və azot olur.
Dupleks poladlar həm daha möhkəm, həm də daha yüksək korroziyaya davamlıdır.
Bu polad növü xrom və nikeldən ibarətdir, əlavə olaraq alüminium, mis və titan kimi elementlər də olur.
İstilik və soyutma prosesi ilə sərtləşdirilə bilər. Bu poladlar həm austenitik, həm də martensitik struktura sahib ola bilər.
• Ətraf mühit
• Korroziyaya davamlılıq
• Yaşlanmaya və çirklənməyə qarşı müqavimət
• Çuxur (pitting) korroziyası
• Yarıq korroziyası
Paslanmayan polad korroziyaya davamlılığı və möhkəmliyi ilə geniş istifadə olunan materialdır. Onun müxtəlif növləri fərqli xüsusiyyətlərə malikdir: austenitik, ferritik, martensitik, dupleks və yağışla sərtləşən poladlar.
Düzgün növün seçilməsi istifadə olunacaq mühitdən və tələb olunan davamlılıq səviyyəsindən asılıdır. Doğru seçim məhsulun daha uzunömürlü və daha effektiv işləməsini təmin edir.
English
Русский